PhuHop.comPhù Hợp
Tổ hợp khối A học ngành gì

Khối A muốn học kinh tế, tài chính, kế toán: tổ hợp dùng được và bất ngờ năm nhất

Nhiều trường xét A00, A01 cho ngành kinh tế. Bài giải thích Toán được dùng thế nào, Lý Hoá đi đâu, và những môn đọc, viết, thuyết trình học sinh khối A hay bất ngờ.

Two university freshmen in Ho Chi Minh City working together on a laptop with a blank screen in a campus cafeteria, notebooks with hand drawn graphs, viewed over shoulders

Học sinh khối A hoàn toàn có thể học kinh tế, tài chính, kế toán: ở nhiều trường, A00 và A01 nằm trong danh sách tổ hợp xét cho các ngành này, thường song song với D01 và D07. Lý do là kinh tế hiện đại dựa nhiều vào Toán — thống kê, xác suất, mô hình, phân tích số liệu. Tuy vậy, danh sách tổ hợp do mỗi trường quy định riêng, và học kinh tế cũng có những đòi hỏi mà học sinh khối A ít khi được chuẩn bị.

Bài này dành cho bạn đang mạnh Toán – Lý – Hoá hoặc Toán – Lý – Anh nhưng thấy mình không mấy hứng thú với máy móc, công trường, phòng thí nghiệm. Bạn sẽ thấy Toán của khối A được dùng ra sao trong ngành kinh tế, môn nào sẽ là "bất ngờ" ở năm nhất, và cách tự kiểm trước khi chọn.

Vì sao các ngành kinh tế xét tổ hợp khối A

Trong chương trình đại học khối kinh tế, phần định lượng xuất hiện rất sớm: toán cao cấp, xác suất thống kê, kinh tế lượng, toán tài chính, phân tích dữ liệu. Những học phần này là chỗ nhiều sinh viên gặp khó, và trường muốn tuyển người có nền Toán vững. Điểm Toán cao trong tổ hợp là tín hiệu rõ nhất, còn Lý và Hoá được xem như bằng chứng thêm về khả năng tư duy logic và chịu khó với bài tập nhiều bước.

Đó cũng là lý do ở nhiều trường, ngành kinh tế xét cùng lúc A00, A01, D01, D07. Mỗi tổ hợp đều có Toán; chỉ khác ở hai môn còn lại. Khi bạn thấy danh sách như vậy, hãy hiểu rằng trường đang nói: "Toán là bắt buộc, phần còn lại có thể linh hoạt". Một số ngành còn tính Toán hệ số cao hơn, khi đó lợi thế của người mạnh Toán càng rõ.

Tuy vậy, không phải ngành nào trong khối kinh tế cũng xét khối A. Một số ngành như marketing, quan hệ công chúng, kinh doanh quốc tế ở vài trường nghiêng về tổ hợp có Văn và Anh. Ngành luật kinh tế ở nhiều nơi xét cả A00 lẫn C00, D01. Muốn chắc, bạn phải mở đề án của từng trường cho từng mã ngành.

Từ môn khối A sang học phần kinh tế

Bảng dưới cho thấy kiến thức phổ thông của khối A thường được "tái sử dụng" ở đâu trong chương trình kinh tế. Tên học phần có thể khác nhau giữa các trường.

Môn phổ thôngĐược dùng lại ởMức độ dùng
Toán: hàm số, đạo hàm, tích phânToán cao cấp, kinh tế vi mô (tối ưu hoá, chi phí cận biên)Dùng nhiều, nhất là năm nhất
Toán: xác suất, thống kêXác suất thống kê, kinh tế lượng, quản trị rủi roDùng nhiều, xuyên suốt
Toán: dãy số, cấp sốToán tài chính: lãi kép, giá trị hiện tại, dòng tiềnDùng trực tiếp
Vật lí: mô hình hoá, đơn vị, tỉ lệTư duy mô hình trong kinh tế học, kiểm tra tính hợp lý của số liệuGián tiếp
Hoá học: tính toán nhiều bước, cân bằngLập bảng cân đối, đối chiếu số liệu kế toánGián tiếp
Tiếng Anh (A01)Đọc giáo trình, thuật ngữ tài chính quốc tế, chuẩn mực kế toán quốc tếDùng nhiều nếu học chương trình có tiếng Anh

Điều rút ra: Toán là tài sản lớn nhất bạn mang theo. Lý và Hoá không mất đi, nhưng chúng chuyển thành thói quen tư duy hơn là kiến thức dùng thẳng. Nếu bạn đang chọn giữa A00 và A01 với định hướng kinh tế, tiếng Anh thường có giá trị sử dụng trực tiếp cao hơn Hoá.

Những bất ngờ năm nhất với người đi từ khối A

Nhiều đọc và viết hơn bạn nghĩ. Kinh tế vĩ mô, marketing căn bản, quản trị học đòi hỏi đọc tài liệu dài, viết tiểu luận, lập luận bằng chữ. Học sinh khối A quen trả lời bằng con số đôi khi bối rối khi phải viết hai trang giải thích vì sao lạm phát tăng.

Câu trả lời không còn duy nhất. Bài Lý có một đáp số. Câu hỏi kinh tế thường có nhiều cách nhìn, tuỳ giả định. Giảng viên chấm cách bạn lập luận nhiều hơn chấm con số cuối.

Thuyết trình và làm việc nhóm dày đặc. Nhiều học phần chấm điểm theo bài nhóm và phần trình bày trước lớp. Nếu bạn quen học một mình, đây là kỹ năng cần tập sớm.

Môn đại cương xã hội. Chương trình đại học có các học phần lý luận chính trị, pháp luật đại cương. Với người chưa từng thi khối C, đây là phần cần dành thời gian đọc kỹ chứ không học vẹt.

Excel và dữ liệu thật. Ngành kế toán, tài chính dùng bảng tính rất nhiều. Ai tự học bảng tính từ lớp 11, 12 sẽ đỡ hẳn ở năm đầu.

Kinh tế, tài chính hay kế toán: khác nhau ở loại việc

Ba tên ngành này hay bị gộp làm một, nhưng hoạt động hằng ngày khác nhau khá rõ. Kế toán xoay quanh ghi chép, phân loại, đối chiếu, lập báo cáo đúng chuẩn mực; người hợp thường thích sự chính xác, thích quy trình, kiên nhẫn với chi tiết — gần với nhóm Nghiệp vụ trong mô hình Holland. Tài chính thiên về phân tích, định giá, đánh giá rủi ro, lập kế hoạch dòng tiền; người hợp thường thích phân tích và chịu được áp lực quyết định — gần với nhóm Nghiên cứu và Quản lý.

Kinh tế học (theo nghĩa ngành kinh tế, kinh tế phát triển, kinh tế quốc tế) nghiêng về tìm hiểu vì sao thị trường, chính sách vận hành như thế, dùng mô hình và số liệu để giải thích. Người hợp thường tò mò về xã hội, thích đọc, thích lập luận — nhóm Nghiên cứu kết hợp với Xã hội hoặc Quản lý.

Học sinh khối A thường giỏi phần định lượng của cả ba, nên điểm phân biệt nằm ở sở thích loại việc. Một gợi ý tự kiểm: nếu được giao một bảng số liệu bán hàng của một cửa hàng, bạn muốn làm gì nhất — kiểm xem số có khớp không, dự đoán tháng sau bán bao nhiêu, hay tìm hiểu vì sao khách mua ít đi? Ba câu trả lời đó gợi ý ba ngành khác nhau.

Kiểm trước khi đặt ngành kinh tế làm nguyện vọng đầu

Trước khi chốt, bạn có thể làm vài việc nhỏ để chắc mình không chọn ngành kinh tế chỉ vì "khối A nhưng không muốn làm kỹ sư":

  1. Mở đề án ba trường, ghi tổ hợp xét cho từng ngành kinh tế bạn quan tâm, chú ý môn nhân hệ số.
  2. Tìm chương trình đào tạo của ngành trên trang của khoa, đọc tên các học phần năm nhất và năm hai.
  3. Thử viết một bài ngắn khoảng một trang về một hiện tượng kinh tế quen thuộc, như vì sao giá rau tăng sau mưa bão. Xem mình có thấy thú vị không.
  4. Thử làm một bảng tính đơn giản theo dõi chi tiêu của chính mình trong một tháng.
  5. Hỏi một hai anh chị đang học kinh tế, tài chính hoặc kế toán về những gì họ thấy khác so với tưởng tượng ban đầu.
  6. Đặt kết quả cạnh mã Holland của bạn và đọc lại phần "khác nhau ở loại việc" ở trên.

Nếu muốn nhờ chatbot giải thích một học phần lạ, ví dụ kinh tế lượng học gì, bạn có thể hỏi: "Giải thích cho học sinh lớp 12 khối A hiểu học phần kinh tế lượng năm hai thường học những nội dung gì, cần nền Toán nào, và ví dụ một bài tập đơn giản." Thông tin chung như vậy chatbot giải thích khá tốt, nhưng nội dung cụ thể từng trường phải xem chương trình đào tạo chính thức.

Những điều không nên dựa vào khi chọn ngành kinh tế

Không nên chọn kinh tế vì "học kinh tế dễ hơn kỹ thuật". Phần định lượng của kinh tế không hề nhẹ, còn phần đọc viết thì có thể nặng hơn với người quen làm bài tập tính toán. Không nên chọn vì "ngành kinh tế ai cũng học". Nhiều người học không có nghĩa là hợp với bạn, và cạnh tranh ở các ngành đông thí sinh cũng cao.

Cũng không nên chọn chỉ vì nghĩ ngành tài chính, ngân hàng chắc chắn thu nhập tốt. Thu nhập trong bất kỳ ngành nào phụ thuộc rất nhiều vào năng lực, vị trí, thời điểm và nơi làm việc; không có ngành nào bảo đảm điều đó cho mọi người. Một lựa chọn bền là ngành có loại công việc bạn chịu làm mỗi ngày trong nhiều năm.

Cuối cùng, không nên quyết hoàn toàn dựa vào điểm chuẩn năm trước. Điểm chuẩn thay đổi theo từng năm và theo cách trường quy đổi giữa các tổ hợp. Hãy coi điểm chuẩn là thông tin để xếp thứ tự nguyện vọng cho an toàn, không phải lý do để chọn ngành.

Vùng giáp ranh: logistics, quản lý công nghiệp, hệ thống thông tin

Giữa kỹ thuật thuần và kinh tế thuần có một vùng giáp ranh mà học sinh khối A thường bỏ qua. Quản lý công nghiệp học cách tổ chức sản xuất, tối ưu dây chuyền, quản lý chất lượng trong nhà máy; ngành này hay nằm ở trường kỹ thuật và thường xét A00, A01. Logistics và quản lý chuỗi cung ứng học cách hàng hoá được mua, lưu kho, vận chuyển, phân phối; có trường đặt ngành này trong khối kinh tế, có trường đặt trong khối kỹ thuật hoặc giao thông.

Hệ thống thông tin quản lý kết hợp công nghệ thông tin với nghiệp vụ doanh nghiệp: thiết kế quy trình, quản trị dữ liệu, phân tích yêu cầu của người dùng. Ngành này hợp với người vừa có nền Toán, vừa thích hiểu cách một tổ chức vận hành. Ở nhiều trường, tổ hợp xét bao gồm A00, A01, D01.

Điểm chung của vùng giáp ranh là chúng tận dụng gần như trọn vẹn tư duy của khối A — mô hình hoá, tối ưu, tính toán nhiều bước — trong khi công việc hằng ngày lại gắn với con người, tổ chức và quyết định kinh doanh. Nếu bạn thấy mình không hợp xưởng máy nhưng cũng không muốn rời xa tư duy kỹ thuật, đây là nhóm ngành đáng đưa vào danh sách tìm hiểu. Như mọi nhóm khác, tổ hợp cụ thể phải tra đề án từng trường.

Câu hỏi thường gặp

Học khối A có vào được ngành kế toán không?

Nhiều trường xét A00 và A01 cho ngành kế toán, thường song song với D01, D07. Đây là nhận định phổ biến, mỗi trường quy định riêng tổ hợp cho từng mã ngành, nên bạn cần mở đề án năm hiện hành của trường bạn nhắm.

Học kinh tế có cần giỏi Văn không?

Không cần giỏi Văn theo kiểu thi khối C, nhưng cần đọc hiểu tài liệu dài và viết lập luận rõ ràng. Học sinh khối A nên tập viết đoạn giải thích ngắn từ lớp 12 để đỡ bỡ ngỡ ở các học phần tiểu luận.

Khối A học kinh tế thì nên chọn A00 hay A01?

Nếu cả hai đều được trường xét, tổ hợp có Tiếng Anh thường có giá trị dùng trực tiếp cao hơn trong ngành kinh tế, vì giáo trình và thuật ngữ tài chính có nhiều tài liệu tiếng Anh. Tuy vậy, hãy chọn môn bạn giữ điểm ổn định hơn.

Ngành tài chính và ngành kế toán khác nhau thế nào?

Kế toán xoay quanh ghi chép, đối chiếu và lập báo cáo theo chuẩn mực, hợp người thích chính xác và quy trình. Tài chính nghiêng về phân tích, định giá, quản lý dòng tiền và rủi ro, hợp người thích phân tích và ra quyết định.

Năm nhất ngành kinh tế có học Toán nhiều không?

Thường có toán cao cấp và xác suất thống kê ở năm đầu, sau đó là kinh tế lượng và các học phần định lượng khác. Nền Toán của khối A là lợi thế lớn, nhưng vẫn cần chăm làm bài tập vì cách dùng Toán khác với phổ thông.

Có nên chọn ngành kinh tế vì sợ ngành kỹ thuật khó không?

Không nên lấy đó làm lý do chính. Kinh tế có phần định lượng không nhẹ và thêm nhiều đọc viết, thuyết trình. Hãy chọn theo loại công việc hằng ngày bạn thấy hợp và kiểm bằng các trải nghiệm nhỏ trước khi chốt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138