PhuHop.comPhù Hợp
Từng nhóm Holland hợp ngành nào

Mã Holland IR và RI hợp ngành gì: kỹ thuật, công nghệ và khoa học ứng dụng

IR và RI là cặp mã hay gặp ở học sinh thích Toán, Lý, thích làm thử. Bài phân biệt hai mã, gợi ý ngành kỹ thuật, công nghệ hợp với từng mã và tổ hợp.

Two students in Bắc Ninh testing a small wheeled robot on a classroom floor, crouching low, camera at floor level, faces out of frame, cool fluorescent light

IR và RI là hai mã Holland có nhóm Nghiên cứu (I) và nhóm Thực tế (R) đứng ở hai vị trí đầu; cả hai thường hợp với các ngành kỹ thuật, công nghệ và khoa học ứng dụng, nhưng khác nhau ở chỗ bạn thích nghĩ trước hay làm trước. Người IR hào hứng với phần tính toán, mô phỏng, thiết kế, tìm nguyên lý; người RI hào hứng với phần lắp ráp, vận hành, thử nghiệm, sửa chữa. Hướng ngành thường gặp: cơ khí, cơ điện tử, điện – điện tử, tự động hoá, kỹ thuật hoá học, vật liệu, công nghệ sinh học, kỹ thuật y sinh, công nghệ thông tin mảng phần cứng và hệ thống, nông nghiệp công nghệ cao.

Vì I và R nằm cạnh nhau trên lục giác Holland, đây là một trong những cặp mã "nhất quán", ít mâu thuẫn bên trong, nên dễ tìm ngành hợp hơn. Bài này giúp bạn phân biệt IR với RI, xem ngành nào nghiêng về mã nào, và ghép với tổ hợp môn. Kết quả trắc nghiệm là gợi ý xu hướng, còn thứ tự hai chữ có thể đảo giữa các lần làm bài.

IR khác RI ở đâu: so trong một bảng

Hai mã nghe gần giống nhau nhưng một ngày học và làm việc mà mỗi kiểu thích có thể khác xa. Bảng dưới so theo những tình huống thường gặp ở trường phổ thông và ở năm đầu đại học.

Tình huốngNgười IR thườngNgười RI thường
Giờ thí nghiệm Vật líMuốn hiểu vì sao kết quả lệch so với lý thuyếtMuốn tự tay lắp mạch, chỉnh thiết bị cho chạy
Câu lạc bộ robotThích viết thuật toán điều khiển, tính quỹ đạoThích chế tạo khung, đi dây, thay động cơ
Đồ án môn họcHứng thú với phần mô hình hoá, mô phỏng trên máyHứng thú với phần chế tạo mẫu thật và đo đạc
Đọc tài liệuĐọc sâu một chương lý thuyết khóĐọc hướng dẫn rồi làm thử ngay
Khi gặp lỗiNgồi suy luận nguyên nhân trước khi động tayThử thay từng bộ phận để khoanh vùng
Hướng đi sau đại họcNghiên cứu, thiết kế, phân tíchVận hành, triển khai, kỹ thuật hiện trường

Không kiểu nào tốt hơn kiểu nào. Một nhóm kỹ thuật giỏi luôn cần cả người IR lẫn người RI. Biết mình thuộc kiểu nào giúp bạn chọn chuyên ngành hẹp và kiểu công việc phù hợp, chứ không phải chọn giữa "kỹ thuật" và "không kỹ thuật".

Ngành hợp với người IR: nghiêng về thiết kế và tính toán

Người IR thích hiểu tận gốc rồi mới làm, nên thường hợp với ngành kỹ thuật có phần lý thuyết dày và đầu ra là thiết kế, phân tích. Kỹ thuật cơ khí hướng thiết kế, cơ kỹ thuật, kỹ thuật hàng không, kỹ thuật hoá học, khoa học vật liệu, kỹ thuật y sinh, vật lí kỹ thuật là những ngành đáng xem. Trong công nghệ thông tin, người IR hay thích khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin hơn những mảng thuần vận hành.

Ở các ngành sinh học ứng dụng, người IR có thể hợp công nghệ sinh học, công nghệ thực phẩm hướng nghiên cứu phát triển sản phẩm, kỹ thuật môi trường. Điểm chung là bạn sẽ dành nhiều thời gian cho mô hình, phương trình, phần mềm mô phỏng, và cả việc đọc tài liệu khoa học bằng tiếng Anh.

Một điều nên biết: ngành nặng I thường có tỷ lệ sinh viên học tiếp sau đại học cao hơn, vì công việc thiết kế và nghiên cứu cần chuyên môn sâu. Nếu bạn là IR và không ngại đường học dài, nên ưu tiên tìm hiểu trường có phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu sinh viên, cơ hội tham gia đề tài của giảng viên từ năm hai, năm ba.

Ngành hợp với người RI: nghiêng về chế tạo và vận hành

Người RI thích làm trước rồi hiểu dần qua thực hành, nên thường thấy dễ chịu với ngành có nhiều giờ xưởng, phòng thí nghiệm thao tác, thực tập ở nhà máy. Công nghệ kỹ thuật cơ khí, công nghệ kỹ thuật ô tô, công nghệ kỹ thuật điện – điện tử, cơ điện tử, kỹ thuật điều khiển, kỹ thuật nhiệt, kỹ thuật xây dựng là các hướng thường được gợi ý. Chữ "công nghệ kỹ thuật" trong tên ngành ở nhiều trường thường báo hiệu chương trình nghiêng về ứng dụng, nhưng không phải trường nào cũng vậy, nên phải đọc khung chương trình.

Ngoài cơ – điện, người RI còn hợp nông nghiệp công nghệ cao, thú y, kỹ thuật xét nghiệm y học, kỹ thuật hình ảnh y học, mạng máy tính và truyền thông dữ liệu, hệ thống nhúng, Internet vạn vật. Ở bậc cao đẳng, rất nhiều nghề kỹ thuật cao như cơ điện tử, điện công nghiệp, bảo trì hệ thống thiết bị cơ khí, công nghệ ô tô hợp với RI và có đường liên thông lên đại học.

Người RI nên chú ý hai năm đầu đại học, khi các môn cơ sở như toán cao cấp, vật lí đại cương, cơ học chiếm nhiều thời gian và phần thực hành còn ít. Đây là giai đoạn nhiều bạn RI thấy chán. Biết trước để kiên nhẫn, và tìm câu lạc bộ kỹ thuật để giữ niềm vui làm tay trong lúc chờ.

Môi trường làm việc mà cặp mã IR, RI thấy dễ chịu

Holland cho rằng người ta bền với nghề hơn khi môi trường làm việc có cùng "mã" với mình. Môi trường kiểu IR hoặc RI thường có mấy nét chung: vấn đề cụ thể, đo được; kết quả kiểm tra được bằng thí nghiệm hay sản phẩm chạy thật; ít chính trị nội bộ; được dành thời gian tập trung sâu. Phòng nghiên cứu phát triển của một nhà máy, nhóm kỹ thuật của một công ty phần mềm, phòng thí nghiệm của viện, xưởng bảo trì của khu công nghiệp, trang trại công nghệ cao đều là ví dụ.

Điểm khác giữa hai mã nằm ở tỷ lệ giữa bàn làm việc và hiện trường. Người IR dễ chịu khi phần lớn thời gian ở bàn, với máy tính, tài liệu, mô hình; thỉnh thoảng xuống xưởng để kiểm chứng. Người RI muốn ngược lại: phần lớn ở hiện trường, với máy móc, thiết bị, cây trồng; thỉnh thoảng mới ngồi tính toán, viết báo cáo.

Khi tìm hiểu một ngành, hãy hỏi người đang làm nghề một câu đơn giản: một tuần của anh chị chia giữa bàn và hiện trường thế nào? Câu trả lời thường cho bạn biết ngành đó, hoặc vị trí đó, nghiêng về IR hay RI rõ hơn bất kỳ mô tả nào trên trang tuyển sinh.

Tổ hợp môn thường gặp với các ngành của IR và RI

Hầu hết ngành kỹ thuật và công nghệ xét tổ hợp có Toán và Vật lí, một số ngành sinh học ứng dụng xét tổ hợp có Hoá và Sinh. Danh sách dưới là tổ hợp truyền thống phổ biến; trường nào dùng tổ hợp nào là quyền của trường, đề án tuyển sinh năm hiện hành mới là thông tin chính thức.

  • A00 (Toán–Lý–Hoá): tổ hợp quen thuộc của hầu hết ngành kỹ thuật, công nghệ, xây dựng, năng lượng.
  • A01 (Toán–Lý–Anh): hay đi cùng A00 ở ngành kỹ thuật, công nghệ thông tin, đặc biệt các chương trình có học phần dạy bằng tiếng Anh.
  • B00 (Toán–Hoá–Sinh): công nghệ sinh học, công nghệ thực phẩm, nông nghiệp, thú y, kỹ thuật xét nghiệm.
  • D07 (Toán–Hoá–Anh): một số trường dùng cho kỹ thuật hoá học, công nghệ thực phẩm, môi trường.
  • C01 (Văn–Toán–Lý): có trường dùng cho một số ngành kỹ thuật, nhưng ít phổ biến hơn, cần tra kỹ.
  • Tổ hợp có Tin học hoặc Công nghệ theo chương trình 2018: một số trường đã đưa các môn này vào xét tuyển; mã và cách ghép do Bộ và từng trường công bố, cần đọc văn bản chính thức thay vì đoán.

Với học sinh lớp 10, lớp 11, nếu bạn có I và R mạnh và nghĩ tới kỹ thuật, giữ Vật lí trong nhóm môn lựa chọn là cách giữ nhiều cửa nhất. Nếu nghiêng về sinh học ứng dụng, giữ Hoá học và Sinh học.

Ví dụ giả định: hai bạn cùng thích máy tính, một IR một RI

Bạn Nam có mã IRC. Bạn mê giải bài Tin học khó, đọc về thuật toán, từng tự viết một chương trình nhỏ tính lịch trực nhật cho lớp. Khi máy tính ở nhà hỏng, bạn tìm hiểu nguyên nhân rất kỹ nhưng lại nhờ người khác tháo máy. Với Nam, khoa học máy tính, kỹ thuật phần mềm hay khoa học dữ liệu là hướng đáng tìm hiểu trước.

Bạn Tú có mã RIE. Bạn không thích ngồi lâu giải đề, nhưng là người tự lắp bộ máy tính cho anh trai, đi dây mạng cho cả nhà, sửa điện thoại cho hàng xóm. Tú hay rủ bạn bè lập nhóm làm dự án. Với Tú, mạng máy tính, hệ thống nhúng, Internet vạn vật, hoặc một nghề kỹ thuật ở bậc cao đẳng có đường liên thông, đáng xem hơn.

Hai bạn cùng nói "em thích máy tính", nhưng nếu cùng chọn một ngành chỉ vì tên ngành có chữ "công nghệ thông tin", một trong hai có thể thấy chương trình học không hợp. Đọc kỹ thứ tự chữ trong mã giúp tránh chuyện đó. Mỗi trường còn có cách chia chuyên ngành khác nhau, nên hãy so khung chương trình của vài trường trước khi đặt nguyện vọng.

Cảnh báo với người mã IR, RI

Cặp mã IR, RI dễ dẫn tới một lối nghĩ hẹp: "mình chỉ hợp kỹ thuật". Thực tế, chữ thứ ba có thể mở hướng rất khác. IRS hợp với kỹ thuật y sinh, vật lí trị liệu, y học cận lâm sàng. IRA hợp kiến trúc, thiết kế công nghiệp. IRE hợp quản lý kỹ thuật, kinh doanh sản phẩm công nghệ. IRC hợp kiểm định, đảm bảo chất lượng.

Thêm nữa, ngành kỹ thuật bây giờ cần giao tiếp và làm việc nhóm nhiều hơn trước. Người IR, RI thường có S thấp, nên dễ ngại thuyết trình, ngại phối hợp với bộ phận khác. Đây không phải lý do để bỏ ngành, mà là kỹ năng nên rèn từ phổ thông qua các dự án nhóm.

Cuối cùng, đừng để mã Holland thay cho việc nhìn thẳng vào kết quả học tập. Ngành kỹ thuật ở đại học đòi hỏi nền Toán, Vật lí vững. Nếu bạn rất thích nhưng còn yếu các môn này, kế hoạch bù kiến thức trong năm lớp 11, lớp 12 quan trọng hơn mọi kết quả trắc nghiệm.

Câu hỏi thường gặp

Mã IR và RI có khác nhau nhiều không, hay chỉ là thứ tự chữ?

Thứ tự chữ cho biết nhóm nào mạnh hơn. IR nghiêng về hiểu nguyên lý, thiết kế, tính toán; RI nghiêng về chế tạo, vận hành, thực hành. Nếu điểm hai nhóm rất sát nhau, sự khác biệt nhỏ và bạn nên xem cả hai hướng.

Mã IR có hợp ngành y không?

Có thể hợp với các hướng y học cận lâm sàng, kỹ thuật y sinh, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, nơi kết hợp phân tích khoa học với thiết bị. Y khoa lâm sàng còn cần chữ S khá rõ vì làm việc với người bệnh mỗi ngày, nên hãy xem chữ thứ ba của mình.

Học sinh RI nên chọn đại học hay cao đẳng?

Tuỳ năng lực học lý thuyết và kế hoạch của gia đình. Đại học kỹ thuật cho nền lý thuyết sâu hơn, cao đẳng cho thời lượng thực hành lớn và đi làm sớm. Nhiều chương trình cao đẳng có đường liên thông, nên chọn cao đẳng trước không đóng cửa đại học.

Mã IR có nên học khoa học dữ liệu không?

Có thể, nhưng khoa học dữ liệu nghiêng về I đi cùng C hơn là R. Nếu bạn là IR và thích phần cứng, cảm biến, thiết bị, hãy xem các hướng kết hợp như Internet vạn vật, hệ thống nhúng, robot, nơi dữ liệu đi cùng thiết bị thật.

Em là RI nhưng học Vật lí không tốt thì sao?

Không phải ngành RI nào cũng nặng Vật lí: nông nghiệp, thú y, công nghệ thực phẩm, xét nghiệm thường dựa nhiều vào Hoá, Sinh. Nếu bạn vẫn muốn theo cơ – điện, hãy lập kế hoạch bù Vật lí cùng thầy cô, và cân nhắc con đường cao đẳng nặng thực hành.

Ngành công nghệ kỹ thuật và ngành kỹ thuật khác nhau thế nào với người RI?

Ở nhiều trường, ngành công nghệ kỹ thuật thiên về ứng dụng, vận hành, nhiều thực hành hơn; ngành kỹ thuật thiên về thiết kế, tính toán. Nhưng cách đặt tên không thống nhất giữa các trường, nên phải đọc khung chương trình để biết tỷ lệ thực hành thật.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138