PhuHop.comPhù Hợp
Đọc điểm chuẩn cho đúng

Một ngành nhiều điểm chuẩn: đọc riêng từng phương thức xét tuyển cho khỏi nhầm

Vì sao cùng một ngành lại có điểm chuẩn thi tốt nghiệp, học bạ, đánh giá năng lực khác nhau; cách đọc thông báo nhiều phương thức và chọn đường dồn sức.

Vietnamese mother and teenage son at a kitchen table in Can Tho, laptop closed, several blank folders spread out, overhead angle, warm evening lamp light

Một ngành có nhiều điểm chuẩn vì trường xét tuyển bằng nhiều phương thức, và mỗi phương thức có thang điểm, tập thí sinh và phần chỉ tiêu riêng. Điểm chuẩn theo điểm thi tốt nghiệp, theo học bạ, theo kỳ thi đánh giá năng lực là những con số đo những thứ khác nhau; đặt chúng cạnh nhau rồi kết luận phương thức nào “dễ” hơn là cách đọc sai phổ biến nhất.

Bài này giải thích vì sao các con số ấy tách nhau, đọc một thông báo điểm chuẩn nhiều phương thức như thế nào và dựa vào đâu để chọn phương thức dồn sức. Ví dụ dùng “trường A, ngành X” và mọi con số đều giả định. Quy định về phương thức, quy đổi và điều kiện xét đã thay đổi nhiều lần những năm gần đây, nên bạn luôn đối chiếu với đề án tuyển sinh của trường và quy chế năm hiện hành.

Vì sao cùng một ngành lại có nhiều con số

Một trường hiếm khi tuyển toàn bộ chỉ tiêu bằng một cửa. Đề án tuyển sinh thường liệt kê vài phương thức: xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông theo tổ hợp, xét kết quả học tập ở trường phổ thông (học bạ), xét điểm kỳ thi đánh giá năng lực hoặc đánh giá tư duy do một số đơn vị tổ chức, xét kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ hay chứng chỉ quốc tế, và xét tuyển thẳng theo quy chế. Mỗi phương thức gắn với một phần chỉ tiêu, có khi chia cứng, có khi dùng chung.

Mỗi cửa có một hàng người khác nhau. Hàng xét học bạ gồm những em có điểm trung bình ba năm tốt; hàng đánh giá năng lực gồm những em đã đi thi kỳ thi riêng ấy; hàng điểm thi gồm gần như mọi thí sinh. Thang điểm cũng khác: học bạ thường quy về tổng ba môn trên thang 30 nhưng điểm học bạ có xu hướng dồn cao, kỳ thi đánh giá năng lực có thang riêng hàng trăm hoặc hàng nghìn điểm. Vì hàng khác và thước đo khác, điểm cuối hàng của mỗi cửa là một con số khác.

Những năm gần đây, quy chế có lúc yêu cầu các trường quy đổi tương đương điểm giữa các phương thức về một thang chung, để thí sinh không bị thiệt hay được lợi chỉ vì đi cửa này hay cửa kia. Khi đó thông báo có thể chỉ ghi một mức điểm chuẩn chung sau quy đổi, kèm bảng quy đổi. Đây đúng là chỗ cần đọc kỹ: con số trông như một, nhưng phía sau là các thang khác nhau đã được đổi qua lại.

Các phương thức thường gặp và điểm chuẩn của mỗi loại đo gì

Bảng dưới mô tả khung chung để bạn biết mỗi con số đang nói về điều gì. Tên gọi, điều kiện và cách tính cụ thể là của từng trường, từng năm.

Phương thứcĐiểm chuẩn đo cái gìChỗ hay hiểu nhầm
Điểm thi tốt nghiệp theo tổ hợpTổng điểm ba môn của một kỳ thi chung, cộng ưu tiênQuên kiểm tổ hợp và thang 30 hay 40
Học bạKết quả học ba năm hoặc một số học kỳ, theo môn trong tổ hợpSo thẳng với điểm thi, tưởng học bạ “dễ đỗ hơn”
Kỳ thi đánh giá năng lực hoặc tư duyĐiểm một kỳ thi riêng, thang riêngQuy sang thang 30 bằng phép chia nhẩm
Kết hợp chứng chỉĐiểm quy đổi chứng chỉ cộng với điểm khác theo công thức trườngBỏ qua mức chứng chỉ tối thiểu và thời hạn
Xét tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyểnĐiều kiện giải thưởng hoặc đối tượng, thường không có điểm chuẩn theo nghĩa thông thườngTưởng mình thuộc diện trong khi quy chế đã đổi danh mục

Đọc bảng này theo chiều ngang: với mỗi phương thức bạn định dùng, bạn cần biết con số đo cái gì, bạn đang có số liệu nào của chính mình để so, và chỗ hay nhầm là gì. Phương thức nào bạn không có số liệu của mình, ví dụ chưa thi đánh giá năng lực, thì điểm chuẩn của phương thức ấy chỉ để tham khảo.

Đừng đem điểm chuẩn học bạ so với điểm chuẩn thi tốt nghiệp

Ví dụ giả định: trường A công bố ngành X lấy 27,5 theo học bạ và 24,0 theo điểm thi. Đọc lướt, nhiều em kết luận học bạ “khó” hơn; đọc kiểu khác, nhiều em kết luận học bạ “dễ” vì điểm học bạ của mình thường cao. Cả hai kết luận đều thiếu căn cứ. Điểm học bạ của số đông học sinh khá giỏi dồn vào vùng cao, độ phân tán hẹp, nên một mức 27,5 học bạ có thể chỉ tương ứng một vị trí trung bình khá trong hàng xét học bạ. Còn 24,0 điểm thi đứng trên một phổ điểm rộng hơn nhiều.

Cách so có nghĩa là so vị trí của bạn trong từng hàng, không so hai con số với nhau. Với phương thức học bạ, bạn so điểm học bạ của mình với điểm chuẩn học bạ các năm. Với điểm thi, bạn so điểm thi dự kiến của mình với điểm chuẩn điểm thi các năm. Phương thức nào khoảng cách tốt hơn thì là cửa thuận hơn với bạn, chứ không phải phương thức có con số nhỏ hơn.

Khi trường đã quy đổi tương đương, thông báo sẽ có bảng hoặc công thức đổi giữa các thang. Bạn dùng đúng bảng ấy để tính điểm quy đổi của mình, không tự đặt tỉ lệ. Một số em lấy điểm đánh giá năng lực chia cho một hệ số tự chọn để ra thang 30; cách nhẩm này có thể lệch cả điểm, đủ để đặt sai tầng nguyện vọng.

Bốn chỗ cần soi trong thông báo điểm chuẩn nhiều phương thức

Mã phương thức và tên đầy đủ. Nhiều trường đánh số phương thức theo đề án. Một dòng ghi “phương thức 3: 24,5” không có nghĩa gì nếu bạn không tra lại phương thức 3 là gì trong đề án năm đó; số thứ tự này có thể đổi giữa các năm.

Thang điểm và việc đã quy đổi hay chưa. Tìm dòng ghi chú về thang. Nếu thông báo ghi mức chung sau quy đổi, tìm bảng quy đổi đi kèm; nếu ghi riêng từng phương thức, mỗi mức đi với thang của phương thức đó.

Điều kiện kèm theo. Học bạ thường kèm học lực hoặc điểm từng môn tối thiểu; kết hợp chứng chỉ thì kèm mức chứng chỉ; có phương thức chỉ dành cho học sinh một số loại trường. Không đạt điều kiện thì điểm cao cũng không được xét.

Phần chỉ tiêu dành cho phương thức. Một phương thức chỉ được giao phần nhỏ chỉ tiêu dễ có điểm chuẩn biến động mạnh, vì vài thí sinh điểm cao đổ vào là đủ đẩy mức lên. Đề án thường ghi tỉ lệ hoặc số chỉ tiêu dự kiến cho từng phương thức; ghi lại thông tin này cạnh điểm chuẩn.

Chọn phương thức nào để dồn sức

Không phải em nào cũng nên rải sức ra mọi cửa. Một cách cân nhắc có thứ tự:

  1. Liệt kê phương thức mà các ngành bạn nhắm thực sự dùng. Có ngành chỉ xét điểm thi, có ngành dành phần lớn chỉ tiêu cho phương thức khác.
  2. Ghi số liệu bạn đang có hoặc sẽ có: điểm trung bình học bạ, điểm dự kiến thi tốt nghiệp theo từng tổ hợp, có định thi kỳ đánh giá năng lực hay không, có chứng chỉ ngoại ngữ không.
  3. Với mỗi phương thức có số liệu, so vị trí của bạn với điểm chuẩn ba năm của chính phương thức đó.
  4. Cân chi phí công sức: thi thêm một kỳ đánh giá năng lực tốn thời gian ôn và có thể lấn vào giai đoạn ôn thi tốt nghiệp. Thêm một cửa chỉ đáng khi nó cải thiện rõ cơ hội ở ngành bạn muốn.
  5. Chọn một phương thức chính để dồn sức, giữ một hai phương thức phụ nếu chi phí thấp, chẳng hạn học bạ vốn đã có sẵn.
  6. Ghi lại hạn đăng ký và hồ sơ của từng phương thức vào một chỗ, vì mỗi cửa có mốc riêng.

Điểm thi tốt nghiệp vẫn là cửa gần như mọi ngành dùng, nên dù đi thêm cửa nào bạn cũng không nên lơ nó. Các cửa khác là cơ hội thêm, không phải lối tắt.

Ví dụ giả định: em Minh nhắm ngành X qua ba phương thức

Minh ở Thái Nguyên, nhắm ngành X của trường A. Trường xét ba phương thức: điểm thi tổ hợp A01, học bạ tổ hợp A01 và điểm kỳ thi đánh giá năng lực. Bảng ba năm Minh tự lập cho thấy điểm chuẩn điểm thi dao động 23,5 đến 24,5; học bạ dao động 27,0 đến 28,0; đánh giá năng lực quy về thang của kỳ thi thì ở vùng khá cao và phần chỉ tiêu cho phương thức này rất nhỏ. Tất cả là số giả định.

Điểm học bạ A01 của Minh là 26,8, hụt vùng học bạ khá xa. Điểm thi dự kiến theo các bài thi thử là 24 đến 25, nằm trong vùng điểm thi các năm. Minh chưa từng thi đánh giá năng lực, và phần chỉ tiêu ít khiến mức điểm đó dao động mạnh. Nhìn như vậy, cửa điểm thi là cửa chính của Minh; cửa học bạ không cần đặt nhiều kỳ vọng; cửa đánh giá năng lực không đáng đánh đổi thời gian ôn thi.

Điều Minh tránh được là kết luận ngược. Nhìn con số 27,0 của học bạ cạnh 23,5 của điểm thi, rất dễ nghĩ học bạ khó quá nên bỏ, hoặc nghĩ điểm học bạ của mình gần 27 nên “gần đỗ”. Cả hai đều không dựa trên vị trí thật của Minh trong từng hàng. Bảng ba năm theo đúng phương thức là thứ giúp Minh trả lời câu hỏi bằng số liệu của chính mình.

Khi quy chế đổi phương thức giữa các năm

Phương thức xét tuyển không đứng yên. Những thay đổi sau làm điểm chuẩn năm cũ mất một phần giá trị so sánh, và bạn nên ghi chú ngay cạnh số liệu:

  • Trường bỏ hoặc thêm một phương thức, kéo theo việc chia lại chỉ tiêu cho các phương thức còn lại.
  • Quy chế thay đổi thời điểm xét các phương thức, ví dụ không còn xét sớm tách rời mà gom vào đợt xét chung.
  • Trường chuyển từ công bố riêng từng phương thức sang một điểm chuẩn chung sau quy đổi, hoặc ngược lại.
  • Cách tính điểm học bạ đổi, ví dụ từ ba năm sang lớp 12, hoặc thêm điều kiện điểm thi tốt nghiệp tối thiểu.
  • Thang điểm của kỳ thi đánh giá năng lực đổi cấu trúc, làm điểm năm cũ không còn tương đương trực tiếp.

Gặp những thay đổi này, bạn vẫn giữ số liệu cũ nhưng giảm trọng số của nó, và ưu tiên đọc phần giải thích trong đề án năm hiện hành. Khi chưa chắc cách hiểu, hỏi trực tiếp bộ phận tuyển sinh của trường qua kênh chính thức thay vì hỏi trong các nhóm trên mạng.

Câu hỏi thường gặp

Phương thức nào dễ đỗ nhất?

Không có phương thức dễ đỗ chung cho mọi người. Phương thức thuận với em là phương thức mà vị trí của em trong hàng xét ấy tốt nhất so với điểm chuẩn các năm. Em mạnh học bạ thì cửa học bạ thuận, em thi tốt thì cửa điểm thi thuận.

Đăng ký nhiều phương thức cho cùng một ngành có bị trừ điểm không?

Thông thường không. Đăng ký nhiều phương thức chỉ cho em thêm cửa được xét. Tuy vậy cách hệ thống ghép các phương thức và thứ tự nguyện vọng thay đổi theo năm, nên em đọc hướng dẫn năm hiện hành.

Trường công bố một điểm chuẩn chung sau quy đổi thì em so thế nào?

Em tính điểm quy đổi của mình bằng đúng bảng hoặc công thức trường công bố cho phương thức em dùng, rồi so với mức chung. Đừng tự đặt tỉ lệ đổi, vì sai lệch nhỏ cũng đủ đẩy em sang tầng nguyện vọng khác.

Điểm học bạ cao có bù được điểm thi thấp không?

Hai phương thức được xét riêng hoặc quy đổi theo quy định, không cộng bù cho nhau. Học bạ cao giúp ở cửa học bạ; điểm thi thấp vẫn là điểm thi thấp ở cửa điểm thi. Em xem từng cửa một.

Có nên thi thêm kỳ đánh giá năng lực chỉ để có thêm cửa?

Chỉ nên khi ngành em muốn dành phần chỉ tiêu đáng kể cho phương thức này và em có thời gian ôn mà không ảnh hưởng ôn thi tốt nghiệp. Nếu phần chỉ tiêu nhỏ, lợi ích thêm thường không tương xứng công sức.

Năm trước ngành X có ba phương thức, năm nay còn hai thì dữ liệu cũ dùng được không?

Dùng được một phần. Chỉ tiêu của phương thức bị bỏ sẽ dồn sang phương thức còn lại, làm điểm chuẩn có thể dịch chuyển. Em giữ số cũ để thấy xu hướng nhưng ghi chú thay đổi và đặt tầng nguyện vọng thận trọng hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138