PhuHop.comPhù Hợp
Môn mới và cách chọn môn từ lớp 10

Giáo dục kinh tế và pháp luật xét tuyển ngành gì: nguyên tắc dùng khi chọn ngành

Giáo dục kinh tế và pháp luật là môn lựa chọn mới ở THPT. Môn học gì, nhóm ngành nào hay dùng, ai nên chọn từ lớp 10 và cách tra tổ hợp trong đề án.

Vietnamese high school students in a classroom in Hai Phong holding a mock courtroom role play, one student standing to speak, others listening, shot from the back row

Giáo dục kinh tế và pháp luật là môn lựa chọn ở THPT theo chương trình 2018, thay cho phần lớn nội dung môn Giáo dục công dân cũ ở cấp này, và có thể chọn thi tốt nghiệp. Nhóm ngành hay được nhắc tới khi nói về môn này là luật, kinh tế, quản trị, hành chính, sư phạm giáo dục công dân; nhưng trường nào dùng môn này trong tổ hợp, cho ngành nào, đều do từng trường quy định trong đề án.

Bài này giải thích môn học gì, vì sao nó được nhiều học sinh hướng xã hội chọn, nó có ích cho những ngành nào, và những điều cần kiểm trước khi đưa môn này vào bốn môn lựa chọn. Bài viết ở mức nguyên tắc; danh sách tổ hợp và mã tổ hợp cụ thể bạn tra trong đề án tuyển sinh năm hiện hành của trường.

Môn này học những gì

Như tên gọi, môn có hai mảng lớn. Mảng kinh tế đi từ những khái niệm của nền kinh tế, thị trường, cung cầu, vai trò của nhà nước, thuế, ngân sách, đến các chủ đề gần đời sống như kinh doanh, tín dụng, quản lý tài chính cá nhân, văn hoá tiêu dùng. Mảng pháp luật đi qua hệ thống pháp luật, Hiến pháp, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong nhiều lĩnh vực, và ở lớp trên có phần pháp luật quốc tế ở mức phổ thông.

Cách học cũng khác môn Giáo dục công dân mà nhiều phụ huynh còn nhớ. Bài học xoay quanh tình huống: một người mở cửa hàng cần làm gì để kinh doanh đúng luật, một khoản vay được tính lãi thế nào, một hợp đồng lao động có điều gì cần đọc kỹ. Học sinh phải lập luận, áp dụng khái niệm vào trường hợp cụ thể chứ không chỉ học thuộc định nghĩa.

Vì vậy, đây là môn hợp với người thích đọc, thích lý lẽ, thích hiểu vì sao xã hội vận hành như vậy. Người chỉ học thuộc thường thấy môn dễ ở lớp 10 nhưng khó dần khi bài tập tình huống nhiều lên.

Nhóm ngành thường có điểm chạm với môn này

Bảng dưới là nhận định phổ biến về những nhóm ngành có nội dung gần với môn Giáo dục kinh tế và pháp luật. Gần về nội dung không có nghĩa trường xét môn này; mỗi trường quy định riêng tổ hợp cho từng ngành.

Nhóm ngànhNội dung môn có íchMôn khác thường đi cùng trong tổ hợp
Luật, luật kinh tếHệ thống pháp luật, quyền và nghĩa vụ công dân, lập luận tình huốngNgữ văn, Lịch sử, Địa lí, Toán, Tiếng Anh
Kinh tế, quản trị kinh doanh, tài chínhThị trường, kinh doanh, thuế, tín dụng, tài chính cá nhânToán, Tiếng Anh, Vật lí hoặc Hoá học
Hành chính, quản lý nhà nướcBộ máy, pháp luật, chính sáchNgữ văn, Lịch sử, Địa lí
Sư phạm giáo dục công dân, giáo dục chính trịToàn bộ nội dung mônNgữ văn, Lịch sử, Địa lí
Công tác xã hội, xã hội họcQuyền công dân, an sinh, đời sống kinh tế hộ gia đìnhNgữ văn, Lịch sử, Địa lí, Tiếng Anh

Cột cuối gợi ý những môn hay xuất hiện cùng trong tổ hợp, giúp bạn hình dung bộ bốn môn. Ví dụ, một bạn hướng luật chọn Giáo dục kinh tế và pháp luật cùng Địa lí thì kết hợp với Ngữ văn, Lịch sử, Toán, Tiếng Anh sẵn có sẽ ghép được nhiều tổ hợp khoa học xã hội.

Dùng môn này trong xét tuyển: bốn nguyên tắc

Đọc đề án từng trường. Có trường đã dùng tổ hợp có Giáo dục kinh tế và pháp luật cho ngành luật, kinh tế; có trường chưa dùng. Không có danh sách chung áp cho mọi trường.

Đừng tự suy mã tổ hợp. Tổ hợp có môn mới mang mã ghi trong đề án. Các bảng mã chép lại trên mạng có thể sai hoặc cũ. Đọc mã cùng tên môn trong đề án chính thức.

Kiểm cả phương thức học bạ. Ở phương thức xét kết quả học tập THPT, trường lấy điểm các môn trong tổ hợp từ học bạ. Nếu tổ hợp có môn này, điểm môn ba năm của bạn có ý nghĩa trực tiếp.

Giữ thêm tổ hợp truyền thống. Ngành luật, báo chí ở nhiều trường vẫn xét C00 (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí), D01 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh). Vì Lịch sử là môn bắt buộc, chọn thêm Địa lí giúp bạn giữ C00 bên cạnh tổ hợp có môn mới.

Ai nên chọn môn này từ lớp 10

Học sinh hướng luật, kinh tế, hành chính, công tác xã hội là nhóm hưởng lợi rõ nhất. Môn cho các bạn làm quen sớm với cách nghĩ của ngành: đọc quy định, áp vào tình huống, cân nhắc quyền lợi các bên. Nhiều sinh viên năm nhất ngành luật cho biết phần khó nhất ban đầu là quen với ngôn ngữ pháp lý; học môn này ba năm giúp khoảng cách đó ngắn lại.

Học sinh chưa rõ hướng nhưng có xu hướng xã hội, thích tranh luận, thích tìm hiểu tin tức kinh tế cũng có thể chọn môn này như một chỗ mở cửa. Trong mô hình Holland, nhóm Quản lý và nhóm Xã hội thường thấy hứng với nội dung kinh doanh, quyền lợi, tổ chức. Đó là gợi ý xu hướng, không phải điều kiện.

Cả học sinh hướng tự nhiên cũng có lý do để chọn: kiến thức tài chính cá nhân, hợp đồng, quyền lợi người lao động là những thứ ai cũng cần khi đi làm. Nếu còn một chỗ trống sau ba môn tự nhiên, môn này cho bạn một cửa sang kinh tế mà không phải bỏ hướng chính.

Những điều dễ hiểu sai về môn mới này

Hiểu sai thứ nhất: môn này giống hệt Giáo dục công dân cũ, chỉ cần học thuộc. Thực tế, nội dung kinh tế và pháp luật được tách thành môn lựa chọn riêng, học nhiều tình huống, và đề kiểm tra hay đặt học sinh vào trường hợp cụ thể để lựa chọn cách xử lý đúng.

Hiểu sai thứ hai: chọn môn này là chỉ vào được ngành luật. Như bảng ở trên, môn có điểm chạm với nhiều nhóm ngành, và việc xét tuyển còn tuỳ trường. Môn cũng cho kiến thức sống hữu ích dù bạn học ngành gì.

Hiểu sai thứ ba: thi tốt nghiệp môn này chắc chắn điểm cao. Không có môn nào bảo đảm điểm. Các bài thi trắc nghiệm theo định dạng mới đòi đọc kỹ, phân biệt khái niệm gần nhau, và đúng sai từng ý. Học sinh nào xem nhẹ thường mất điểm ở chính những câu tưởng dễ. Muốn biết sát, hãy xem đề minh hoạ năm hiện hành.

Ví dụ giả định: ba bộ môn có Giáo dục kinh tế và pháp luật

Bạn L, nhắm luật. Bạn chọn Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học và Vật lí. Với Ngữ văn, Lịch sử, Toán, Tiếng Anh bắt buộc, bạn giữ được C00, D01, A01 và có thể thêm tổ hợp có môn pháp luật ở những trường dùng. Vật lí để dành cửa sang luật kinh tế ở các trường xét tổ hợp có Toán, Lý.

Bạn M, nhắm kinh tế, thích số liệu. Bạn chọn Vật lí, Hoá học, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học. Hai môn tự nhiên giữ A00, A01, môn kinh tế pháp luật cho nền khái niệm và một cửa tổ hợp mới ở những trường có dùng, Tin học hỗ trợ kỹ năng dữ liệu. Bộ môn này hơi nặng, nên bạn M cần tính trước thời gian học.

Bạn N, chưa rõ hướng, nghiêng về xã hội. Bạn chọn Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Sinh học và Mĩ thuật. Bộ này giữ C00 và D01 cho hướng xã hội, Sinh học giữ một cửa nhỏ sang tâm lý học hay môi trường ở những trường xét tổ hợp có Sinh, Mĩ thuật cho sở thích. Đây là cách giữ nhiều hướng mở khi chưa chắc.

Lưu ý. Cả ba đều là ví dụ giả định. Tổ hợp nào thực sự dùng được phụ thuộc đề án của trường bạn nhắm trong năm bạn xét tuyển.

Học môn này thế nào cho có ích trong ba năm

Vì môn học xoay quanh tình huống, cách học hiệu quả là gắn mỗi bài với một chuyện có thật trong đời sống. Học bài về thuế, thử hỏi người lớn trong nhà về các loại thuế gia đình đang đóng; học bài về hợp đồng, đọc thử một bản hợp đồng thuê nhà mẫu và tìm các điều khoản về quyền, nghĩa vụ. Cách này biến khái niệm thành thứ bạn nhớ lâu và giúp làm bài tình huống tốt hơn.

Bên cạnh đó, nên tập viết lập luận ngắn: đặt một câu hỏi, nêu quy định hoặc khái niệm liên quan, áp vào tình huống, rút ra kết luận. Đây là khung tư duy mà ngành luật và nhiều ngành xã hội dùng hằng ngày. Làm quen từ lớp 10 giúp bạn kiểm lại xem mình có thật sự thích kiểu tư duy này không trước khi chọn ngành.

Cuối cùng, theo dõi đề án tuyển sinh từ lớp 11. Môn mới thì cách các trường dùng còn thay đổi qua từng năm; biết sớm giúp bạn quyết định có chọn môn này thi tốt nghiệp hay không.

Kiểm tra năm điểm trước khi ghi môn này vào phiếu

Năm việc dưới đây giúp bạn chọn môn Giáo dục kinh tế và pháp luật với lý do rõ ràng:

  1. Viết ra hai, ba nhóm ngành đang nghĩ, đánh dấu nhóm nào có điểm chạm với kinh tế, pháp luật.
  2. Tra đề án gần nhất của vài trường mục tiêu, ghi lại ngành nào có tổ hợp chứa môn này và tổ hợp đó gồm môn gì.
  3. Kiểm ba môn còn lại có giữ được tổ hợp truyền thống cho ngành chính không, như C00 hay D01.
  4. Đọc thử vài bài trong sách giáo khoa lớp 10 của môn để xem mình có thích kiểu bài tình huống không.
  5. Hỏi anh chị khoá trên về cách kiểm tra, đánh giá môn này ở trường mình.

Môn mới thì thông tin truyền miệng nhiều mà chưa chắc đúng. Mỗi khi nghe một khẳng định về tổ hợp hay ngành xét môn này, hãy hỏi lại: đề án trường nào, năm nào.

Câu hỏi thường gặp

Giáo dục kinh tế và pháp luật có bắt buộc không?

Không. Ở cấp THPT, đây là một trong chín môn lựa chọn của chương trình 2018. Học sinh có thể chọn hoặc không, trong phạm vi các nhóm môn nhà trường mở. Ở cấp THCS, nội dung giáo dục công dân vẫn là môn học chung.

Ngành luật có bắt buộc phải có môn này không?

Không có quy định chung như vậy. Nhiều trường vẫn xét ngành luật bằng các tổ hợp truyền thống như C00, D01, A00. Một số trường thêm tổ hợp có Giáo dục kinh tế và pháp luật. Xem đề án năm hiện hành của trường bạn nhắm để biết chính xác.

Học sinh khối tự nhiên có nên chọn môn này không?

Có thể, nếu còn một chỗ trống và bạn muốn giữ cửa sang kinh tế, quản trị hoặc đơn giản muốn có kiến thức tài chính, pháp luật dùng trong đời sống. Chỉ nên chọn khi ba môn còn lại đã đủ giữ tổ hợp cho hướng chính.

Thi tốt nghiệp môn Giáo dục kinh tế và pháp luật gồm những gì?

Bài thi bám nội dung chương trình môn ở lớp 12 và các lớp dưới theo hướng dẫn của Bộ, dùng các dạng câu trắc nghiệm theo cấu trúc mới. Chi tiết phạm vi và số câu xem trong đề minh hoạ và hướng dẫn năm hiện hành, vì có thể được điều chỉnh.

Môn này khác môn Giáo dục công dân thế nào?

Ở THPT theo chương trình 2018, nội dung kinh tế và pháp luật được tổ chức thành một môn lựa chọn riêng, học nhiều tình huống và có thể thi tốt nghiệp. Giáo dục công dân là tên môn ở cấp THCS. Vì vậy, kinh nghiệm học môn này ở chương trình cũ chỉ đúng một phần.

Chọn môn này có giúp khi vào ngành kinh tế không?

Phần kinh tế của môn giới thiệu nhiều khái niệm ngành kinh tế sẽ học sâu hơn, như thị trường, thuế, tín dụng. Điều này giúp năm đầu đại học bớt bỡ ngỡ. Tuy vậy, ngành kinh tế đòi Toán vững, nên đừng để môn này thay cho việc học Toán cẩn thận.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138