PhuHop.comPhù Hợp
Môn mới và cách chọn môn từ lớp 10

Môn Công nghệ THPT định hướng công nghiệp, nông nghiệp: chọn hướng nào, xét ra sao

Môn Công nghệ THPT có hai định hướng công nghiệp và nông nghiệp, mỗi hướng một bài thi riêng. Học gì, hợp ngành nào và nguyên tắc dùng khi xét tuyển.

Vietnamese high school students in a school workshop in Thai Nguyen assembling a small wooden model with hand tools, teacher crouching beside them, faces turned away, dusty window light

Môn Công nghệ ở THPT theo chương trình 2018 chia hai định hướng: công nghiệp, thiên về thiết kế kỹ thuật, cơ khí, điện và điện tử; nông nghiệp, thiên về trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thuỷ sản. Học sinh chọn Công nghệ thì học theo một định hướng, và trong kỳ thi tốt nghiệp, mỗi định hướng là một bài thi riêng.

Công nghệ là môn ít được bàn tới nhất khi chọn môn lớp 10, một phần vì thế hệ phụ huynh nhớ nó như môn học phụ. Bài này giải thích môn học gì, hai định hướng khác nhau thế nào, ai nên chọn, và cách môn này có thể dùng trong xét tuyển ở mức nguyên tắc. Tổ hợp có môn Công nghệ do từng trường quy định trong đề án năm hiện hành; bài không liệt kê mã cụ thể.

Hai định hướng của môn Công nghệ: học những mảng gì

Hai định hướng dùng chung tên môn nhưng nội dung gần như tách hẳn. Bảng dưới tóm tắt các mảng lớn theo cách sắp xếp của chương trình; nội dung chi tiết từng lớp xem trong sách giáo khoa trường bạn dùng.

Định hướng công nghiệpĐịnh hướng nông nghiệp
Mảng nội dung chínhThiết kế và công nghệ, công nghệ cơ khí, công nghệ điện và điện tửCông nghệ trồng trọt, công nghệ chăn nuôi, lâm nghiệp và thuỷ sản
Kỹ năng hay luyệnĐọc và vẽ kỹ thuật, quy trình thiết kế, mạch điện, hệ thống cơ khíQuy trình canh tác, chăm sóc vật nuôi, bảo vệ môi trường sản xuất
Kiểu bài tậpPhân tích sản phẩm, thiết kế giải pháp, tính toán mạch đơn giảnPhân tích quy trình, chọn giống, kỹ thuật, xử lý tình huống sản xuất
Gần với nhóm ngànhCơ khí, điện, điện tử, tự động hoá, kỹ thuật công nghiệpNông học, chăn nuôi, thú y, lâm nghiệp, thuỷ sản, công nghệ thực phẩm
Bài thi tốt nghiệpBài thi Công nghệ định hướng công nghiệpBài thi Công nghệ định hướng nông nghiệp

Vì nội dung tách hẳn như vậy, chọn Công nghệ thực chất là chọn một trong hai môn khác nhau. Khi đăng ký, bạn cần biết trường mình mở định hướng nào; không phải trường nào cũng mở cả hai.

Vì sao Công nghệ không còn là môn phụ

Ở chương trình cũ, Công nghệ gần như không có mặt trong các khối thi đại học, nên học sinh và phụ huynh quen coi đây là môn học cho đủ. Chương trình 2018 thay đổi vị trí của môn: Công nghệ trở thành một trong chín môn lựa chọn, học liên tục ba năm, có kiểm tra định kỳ như mọi môn, có chuyên đề học tập và có thể chọn thi tốt nghiệp.

Nội dung môn cũng dày hơn ấn tượng chung. Định hướng công nghiệp đòi đọc bản vẽ, hiểu nguyên lý máy và mạch, có phần tính toán. Định hướng nông nghiệp đòi nắm quy trình sinh học trong sản xuất, kỹ thuật canh tác, chăn nuôi gắn với môi trường. Học sinh chọn Công nghệ vì nghĩ nhẹ có thể bất ngờ ở các bài kiểm tra.

Mặt khác, Công nghệ là môn có nhiều phần thực hành nhất trong nhóm môn lựa chọn. Với những bạn học tốt khi được làm bằng tay, được thấy vật thật, đây có thể là môn giúp ba năm cấp ba có ý nghĩa hơn, đồng thời cho trải nghiệm sớm về kỹ thuật hoặc nông nghiệp trước khi chọn ngành.

Môn Công nghệ dùng trong xét tuyển ở mức nguyên tắc

Có thể là môn thi tốt nghiệp. Học sinh học Công nghệ đến lớp 12 có thể chọn bài thi Công nghệ đúng định hướng mình học làm một trong hai môn tự chọn. Cấu trúc đề theo hướng dẫn và đề minh hoạ của Bộ năm hiện hành.

Một số trường đưa vào tổ hợp. Một số trường kỹ thuật, nông lâm, sư phạm kỹ thuật đã công bố tổ hợp có môn Công nghệ cho một số ngành. Đây không phải quy tắc chung; trường nào dùng, ngành nào dùng, định hướng nào được chấp nhận, đều phải đọc trong đề án.

Chú ý định hướng trong tổ hợp. Khi đề án ghi môn Công nghệ, hãy đọc kỹ trường nhận định hướng công nghiệp, nông nghiệp hay cả hai. Học định hướng nông nghiệp mà ngành chỉ nhận định hướng công nghiệp thì tổ hợp đó không dùng được với bạn.

Tổ hợp truyền thống vẫn là trụ chính. Ngành kỹ thuật ở phần lớn trường vẫn xét A00 (Toán, Vật lí, Hoá học), A01 (Toán, Vật lí, Tiếng Anh); ngành nông lâm thường có B00 (Toán, Hoá học, Sinh học). Công nghệ thường là cửa phụ thêm, không thay được môn chốt.

Ai nên chọn định hướng công nghiệp

Học sinh hay tháo lắp đồ đạc, thích biết vì sao chiếc quạt quay hay đèn sáng, thích vẽ phác ý tưởng thành hình là người thường thấy hứng với định hướng công nghiệp. Nếu bạn đang nghĩ tới cơ khí, điện, điện tử, tự động hoá, kỹ thuật ô tô, Công nghệ định hướng công nghiệp vừa cho nền kiến thức vừa cho bạn thử cách tư duy của kỹ sư: đặt vấn đề, phác giải pháp, kiểm tra, sửa.

Theo mô hình sở thích nghề Holland, những bạn có nhóm Thực tế nổi bật, kèm Nghiên cứu, thường thấy mình trong mô tả này. Đây chỉ là gợi ý xu hướng; một bạn nhóm Nghệ thuật thích thiết kế sản phẩm cũng có thể rất hợp với phần thiết kế kỹ thuật.

Lưu ý chiến lược: với hướng kỹ thuật, Vật lí gần như luôn là môn chốt. Công nghệ định hướng công nghiệp nên đi cùng Vật lí, không thay Vật lí, trừ khi trường bạn nhắm đã ghi rõ tổ hợp có Công nghệ không cần Vật lí cho ngành đó. Nếu chỉ còn một chỗ trống, cân nhắc kỹ giữa Công nghệ và Hoá học hoặc Tin học dựa trên đề án các trường mục tiêu.

Ai nên chọn định hướng nông nghiệp

Định hướng nông nghiệp hợp với học sinh lớn lên gần đồng ruộng, vườn cây, ao nuôi, hoặc đơn giản là thích sinh vật, thích tìm hiểu cách làm ra lương thực, thực phẩm. Những ngành như nông học, bảo vệ thực vật, chăn nuôi, thú y, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, công nghệ thực phẩm, quản lý tài nguyên có nhiều điểm chạm với nội dung môn.

Ở nhiều tỉnh có thế mạnh nông nghiệp như Đồng Tháp, An Giang, Đắk Lắk, Lâm Đồng hay Sơn La, trường THPT có thể mở định hướng nông nghiệp phổ biến hơn. Điều đó không có nghĩa học sinh thành phố không nên chọn; nông nghiệp công nghệ cao, thực phẩm, môi trường là những hướng có chỗ cho người từ mọi nơi.

Với hướng nông lâm và thú y, Hoá học và Sinh học thường là môn chốt trong các tổ hợp truyền thống. Công nghệ định hướng nông nghiệp là môn bổ trợ tốt cho chỗ thứ ba, thứ tư, cho bạn hiểu quy trình sản xuất thật mà môn Sinh học không đi sâu.

Chọn Công nghệ thế nào cho khỏi lệch hướng

Trước khi ghi Công nghệ vào phiếu đăng ký, làm lần lượt:

  1. Hỏi trường THPT mở định hướng nào của môn Công nghệ, nằm trong nhóm môn nào.
  2. Xác định hướng ngành bạn nghĩ tới là kỹ thuật hay nông lâm, thực phẩm, để biết định hướng nào có ích.
  3. Tra đề án gần nhất của vài trường mục tiêu, ghi rõ tổ hợp có Công nghệ, định hướng được nhận, ngành áp dụng.
  4. Kiểm ba môn còn lại đã giữ được các tổ hợp truyền thống cho ngành chính chưa.
  5. Nếu được, xem thử sách giáo khoa lớp 10 của định hướng đó vài chương để cảm nhận nội dung.
  6. Cuối lớp 10, đánh giá lại: môn có giúp bạn rõ hướng hơn không, có muốn chọn thi không.

Chọn Công nghệ với lý do rõ ràng thì đây là môn cho bạn nhiều trải nghiệm thật nhất trong ba năm. Chọn vì nghĩ nhẹ thì thường không được gì cả.

Ví dụ giả định: hai học sinh, hai định hướng

Bạn H ở Bắc Ninh, thích lắp ráp mạch điện. Bạn chọn Vật lí, Hoá học, Tin học và Công nghệ định hướng công nghiệp. Ba môn đầu giữ các tổ hợp truyền thống cho kỹ thuật điện, điện tử và công nghệ thông tin; Công nghệ cho bạn giờ thực hành với mạch và bản vẽ. Đến lớp 12, nếu trường bạn nhắm có tổ hợp chứa Công nghệ cho ngành kỹ thuật điện, bạn có thêm một cửa; nếu không, bạn vẫn đủ môn cho A00, A01.

Bạn K ở Lâm Đồng, gia đình làm vườn rau. Bạn chọn Hoá học, Sinh học, Địa lí và Công nghệ định hướng nông nghiệp. Hoá và Sinh giữ B00 cho các ngành nông học, công nghệ sinh học, thực phẩm; Địa lí là môn bạn học thoải mái; Công nghệ cho bạn hiểu quy trình trồng trọt, chăn nuôi một cách bài bản, gắn với chính việc của gia đình.

Điểm chung. Cả hai bạn đều không để Công nghệ thay môn chốt, mà dùng nó ở chỗ thứ tư cho sở thích và trải nghiệm. Đây là ví dụ giả định, chưa xét nhóm môn trường có mở hay không, và tổ hợp cụ thể phải tra theo đề án năm hiện hành.

Một trường hợp ngược. Nếu một bạn chọn Công nghệ chỉ để tránh Hoá học trong khi đang nhắm thú y, bạn ấy có thể mất tổ hợp B00 ở nhiều trường. Trước khi bỏ một môn chốt để lấy Công nghệ, hãy đọc đề án thật kỹ.

Những câu nên hỏi giáo viên Công nghệ trước khi đăng ký

Giáo viên bộ môn là người biết rõ nhất môn học ở trường mình diễn ra thế nào. Một cuộc trò chuyện mười phút trả lời được những câu sau:

  • Trường dạy định hướng nào, có kế hoạch mở định hướng còn lại không.
  • Giờ thực hành diễn ra ở đâu, có xưởng, vườn thí nghiệm hay chủ yếu học trên lớp.
  • Bài kiểm tra định kỳ thường có những dạng câu nào, phần nào học sinh hay gặp khó.
  • Những năm trước, học sinh chọn Công nghệ thường thi tốt nghiệp môn này không, cảm nhận ra sao.
  • Có chuyên đề học tập Công nghệ đi kèm không, sản phẩm cuối là gì.
  • Thầy cô thấy loại học sinh nào thường thích môn này nhất.

Câu trả lời cho câu cuối thường hữu ích bất ngờ: giáo viên đã thấy nhiều khoá học sinh và biết kiểu người nào thấy hứng, kiểu người nào thấy chán.

Câu hỏi thường gặp

Học Công nghệ định hướng nông nghiệp có thi được định hướng công nghiệp không?

Theo nguyên tắc chung, bạn thi bài Công nghệ đúng định hướng mình đã học ở lớp 12, vì hai định hướng có nội dung khác hẳn nhau. Quy định cụ thể về đăng ký bài thi theo định hướng nằm trong quy chế và hướng dẫn thi năm hiện hành; đọc kỹ khi đăng ký dự thi.

Ngành cơ khí có nhận tổ hợp có môn Công nghệ không?

Một số trường kỹ thuật có tổ hợp chứa môn Công nghệ cho ngành cơ khí và các ngành gần, nhưng nhiều trường vẫn chỉ xét tổ hợp có Vật lí như A00, A01. Mỗi trường quy định riêng, nên tra đề án tuyển sinh năm hiện hành của trường bạn nhắm.

Có nên chọn Công nghệ thay cho Vật lí không?

Với hướng kỹ thuật, Vật lí thường là môn khó thay vì có mặt trong phần lớn tổ hợp. Chỉ nên thay khi các trường bạn nhắm đã có tổ hợp phù hợp không cần Vật lí. Nếu còn chỗ, chọn cả hai giữ được nhiều cửa hơn.

Môn Công nghệ có nhiều thực hành không?

Đây là môn có tỉ lệ thực hành, dự án khá cao trong nhóm môn lựa chọn, nhưng mức thực hành thật ở từng trường phụ thuộc xưởng, phòng học, vườn thí nghiệm. Hỏi giáo viên và học sinh khoá trên về cách trường mình tổ chức.

Học sinh muốn học kiến trúc có nên chọn Công nghệ không?

Phần thiết kế và vẽ kỹ thuật của định hướng công nghiệp có điểm chạm với kiến trúc, giúp làm quen với bản vẽ và tư duy thiết kế. Tuy vậy, ngành kiến trúc thường xét môn văn hoá kèm thi năng khiếu vẽ, và Vật lí hay có mặt trong tổ hợp. Công nghệ là bổ trợ, không phải môn chốt.

Chọn Công nghệ có bị hạn chế khi đổi ý sang ngành khác không?

Công nghệ chiếm một trong bốn chỗ môn lựa chọn, nên ảnh hưởng tới việc đổi hướng giống như mọi môn khác. Nếu ba môn còn lại đủ rộng, việc đổi ý vẫn dễ. Nếu cả bốn môn cùng dồn vào một hướng hẹp, đổi ý sẽ khó hơn dù môn đó là gì.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138