PhuHop.comPhù Hợp
Môn mới và cách chọn môn từ lớp 10

Môn Tin học trong xét tuyển đại học: nguyên tắc dùng và có nên chọn từ lớp 10

Tin học là môn lựa chọn có thể thi tốt nghiệp và đã vào tổ hợp xét tuyển ở một số trường. Nguyên tắc dùng, ai nên chọn từ lớp 10 và cách tra đề án đúng.

Vietnamese high school boys and girls in a computer room in Hue typing on keyboards, monitors turned away from the camera, ceiling fans, late morning light

Theo chương trình 2018, Tin học là môn lựa chọn ở THPT, có thể chọn làm môn thi tốt nghiệp, và một số trường đại học đã đưa môn này vào tổ hợp xét tuyển cho những ngành liên quan tới máy tính, kỹ thuật, dữ liệu. Nhưng không phải trường nào, ngành nào cũng dùng, và cách dùng thay đổi theo từng năm, nên quyết định chọn Tin học từ lớp 10 cần dựa trên cả sở thích lẫn việc tra đề án.

Bài này nói về Tin học ở mức nguyên tắc: môn học gì ở cấp ba, đứng ở đâu trong chuỗi môn học, thi tốt nghiệp, xét tuyển, ai nên chọn và ai nên cân nhắc. Bài không liệt kê mã tổ hợp cụ thể có Tin học, vì danh sách này do từng trường công bố trong đề án tuyển sinh năm hiện hành và có thể đổi theo năm.

Tin học ở THPT bây giờ học gì

Nhiều phụ huynh vẫn hình dung môn Tin học là học soạn thảo văn bản và dùng bảng tính. Ở chương trình mới, phần đó vẫn có, nhưng môn Tin học THPT rộng hơn nhiều: máy tính và xã hội số, mạng và Internet, đạo đức và pháp luật khi dùng công nghệ, giải quyết vấn đề bằng máy tính, và đặc biệt là lập trình. Sách giáo khoa hiện hành thường dùng một ngôn ngữ lập trình phổ thông để học sinh viết những chương trình nhỏ.

Một điểm đặc trưng là chương trình có phần chung cho mọi học sinh chọn Tin học và phần theo hai định hướng: Khoa học máy tính, thiên về thuật toán và lập trình, và Tin học ứng dụng, thiên về sử dụng phần mềm để giải quyết công việc. Trường tổ chức định hướng nào tuỳ đội ngũ và học sinh. Khi chọn Tin học, bạn nên hỏi trường dạy định hướng nào, vì trải nghiệm hai định hướng khá khác nhau.

Điều này cũng giải thích vì sao Tin học không còn là "môn nhẹ". Học sinh không quen tư duy từng bước, không thích ngồi gỡ lỗi chương trình có thể thấy môn này nặng hơn dự kiến, nhất là ở phần lập trình.

Tin học đứng ở đâu trong chuỗi thi và xét tuyển

Môn thi tốt nghiệp. Từ kỳ thi năm 2025, Tin học nằm trong danh sách môn tự chọn của kỳ thi tốt nghiệp THPT, cho học sinh đã học môn này ở lớp 12. Đề có phần chung và phần riêng theo định hướng. Cấu trúc chi tiết theo hướng dẫn và đề minh hoạ năm hiện hành.

Tổ hợp xét tuyển. Một số trường đã công bố tổ hợp gồm Toán, Tin học và một môn khác cho các ngành công nghệ, kỹ thuật, kinh tế số. Không có quy tắc chung rằng ngành công nghệ thông tin nào cũng nhận Tin học; mỗi trường quy định riêng.

Không thay hẳn tổ hợp cũ. Ở nhiều trường, ngành công nghệ thông tin vẫn xét thêm các tổ hợp quen thuộc như A00 (Toán, Vật lí, Hoá học) hay A01 (Toán, Vật lí, Tiếng Anh). Tổ hợp có Tin học thường là thêm một cửa chứ không phải cửa duy nhất.

Mã tổ hợp: tra, đừng đoán. Tổ hợp có môn mới được ghi mã trong đề án của trường. Đừng tin các danh sách mã tự lập trên mạng không ghi nguồn; mở đề án chính thức của trường để đọc mã và môn đi kèm.

Ai nên chọn Tin học từ lớp 10, ai nên cân nhắc

Bảng dưới không chấm ai hợp hay không hợp, chỉ đặt cạnh nhau những tình huống hay gặp để bạn tự soi vào mình.

Tình huốngGợi ýĐiều cần làm thêm
Nhắm công nghệ thông tin, khoa học máy tính, dữ liệuNên cân nhắc chọn, vì vừa thêm cửa xét tuyển vừa học nền trướcVẫn giữ Vật lí nếu trường mục tiêu chủ yếu xét tổ hợp có Lý
Nhắm kỹ thuật điện, điện tử, tự động hoáTin học là lựa chọn tốt cho chỗ thứ ba, thứ tưVật lí thường là môn chốt
Nhắm kinh tế, thương mại điện tử, marketing sốCó thể chọn nếu thích làm với dữ liệu, phần mềmKiểm trường có dùng tổ hợp có Tin học cho ngành này không
Nhắm y dược, sinh họcThường không ưu tiên, vì cần giữ chỗ cho Hoá học, Sinh họcHọc kỹ năng máy tính bên ngoài nếu thích
Chưa rõ hướng, thích máy tính nhưng chưa từng lập trìnhThử học một khoá lập trình cơ bản ngắn hè lớp 9 trước khi quyếtXem mình có kiên nhẫn với việc gỡ lỗi không

Nếu sau khi thử bạn thấy thích, Tin học là môn mang lại kỹ năng dùng được ngay cả khi cuối cùng bạn không học ngành máy tính. Xử lý dữ liệu, tự động hoá việc lặp lại, hiểu cách phần mềm vận hành là những thứ có ích trong gần như mọi ngành, từ kinh tế, y tế tới báo chí.

Tin học hay Vật lí: câu hỏi của học sinh nhắm công nghệ

Học sinh muốn học công nghệ thông tin thường bị kẹt giữa Tin học và Vật lí khi chỉ còn một chỗ trống trong bốn môn. Câu trả lời phụ thuộc vào những trường bạn nhắm tới. Nếu các trường đó vẫn chủ yếu xét tổ hợp có Vật lí, bỏ Vật lí là tự thu hẹp cửa. Nếu các trường đó đã mở tổ hợp có Tin học cho ngành bạn muốn, Tin học trở thành lựa chọn hợp lý, nhất là với người thích lập trình hơn thích cơ học, điện học.

Cách làm thực tế là tra đề án tuyển sinh năm gần nhất của ba đến năm trường bạn nghĩ tới, chép ra các tổ hợp của ngành công nghệ thông tin, rồi đếm số lần Vật lí và Tin học xuất hiện. Đề án năm sau có thể khác, nhưng xu hướng của từng trường thường không đổi đột ngột. Nếu được cả hai môn, chọn cả hai là phương án giữ cửa rộng nhất.

Một lưu ý: tổ hợp có Tin học ở một số nơi còn mới, nên dữ liệu những năm trước chưa nhiều. Điều đó không có nghĩa tốt hay xấu, chỉ có nghĩa bạn nên theo dõi đề án hằng năm sát hơn.

Rủi ro khi chọn Tin học chỉ vì nghĩ là môn dễ

Thói quen nghĩ Tin học là môn phụ đến từ chương trình cũ. Ở chương trình mới, môn này có kiểm tra định kỳ, có phần lập trình mà điểm không đến từ việc học thuộc. Học sinh chọn Tin học để "đỡ phải học Hoá" đôi khi gặp tình huống ngược: lập trình khó hơn tưởng, trong khi môn mình né lại là môn ngành muốn học cần.

Rủi ro thứ hai là chọn Tin học mà không dùng tới trong xét tuyển. Nếu ngành bạn nhắm không có tổ hợp chứa Tin học, môn này vẫn có ích cho kỹ năng, nhưng không giúp gì cho điểm xét. Khi đó, bạn cần chắc rằng ba môn còn lại đã đủ ghép tổ hợp cho ngành chính.

Cũng có tình huống ngược lại đáng nói: học sinh thật sự mê máy tính nhưng bỏ Tin học vì sợ môn mới chưa có nhiều tài liệu ôn thi. Nỗi lo này dễ hiểu, nhưng sách giáo khoa, đề minh hoạ và hướng dẫn của Bộ đã có; tài liệu ít hơn môn truyền thống không đồng nghĩa với khó ôn hơn, nhất là với người có hứng thú.

Rủi ro thứ ba là định hướng. Một học sinh thích làm đồ hoạ, văn phòng mà rơi vào lớp định hướng Khoa học máy tính có thể thấy hụt hẫng; ngược lại, người mê thuật toán học định hướng Tin học ứng dụng có thể thấy chưa đủ. Hỏi trường trước khi đăng ký là cách đơn giản nhất để tránh.

Tin học trong các phương thức xét tuyển khác điểm thi

Ngoài điểm thi tốt nghiệp, nhiều trường xét bằng kết quả học tập THPT, bằng điểm các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy do một số đại học tổ chức, hoặc bằng chứng chỉ quốc tế. Với Tin học, mỗi phương thức có cách nhìn khác. Xét học bạ theo tổ hợp thì trường lấy điểm môn Tin học trong học bạ nếu tổ hợp có môn này. Các kỳ thi đánh giá năng lực có cấu trúc riêng của đơn vị tổ chức, không phải lúc nào cũng có phần tương ứng với môn Tin học; bạn đọc cấu trúc đề công bố năm hiện hành để biết.

Một số trường còn xét hồ sơ năng lực, giải thưởng hoặc sản phẩm. Ở những nơi đó, kinh nghiệm lập trình, một dự án làm từ chuyên đề Tin học hay câu lạc bộ có thể được nhắc tới trong hồ sơ. Đây là lợi ích gián tiếp, không phải điểm cộng mặc định; điều kiện cụ thể nằm trong đề án.

Vì vậy, khi tra đề án, đừng chỉ nhìn cột tổ hợp. Đọc cả phần phương thức xét tuyển của ngành mình nhắm, xem môn Tin học xuất hiện ở phương thức nào, có điều kiện gì về điểm môn đó trong học bạ hay không. Đề án mỗi năm có thể đổi, nên việc này cần lặp lại vào lớp 11 và lớp 12.

Kiểm tra trước khi chọn Tin học: năm việc

Trước khi ghi Tin học vào phiếu đăng ký môn lớp 10, làm đủ năm việc sau:

  1. Hỏi trường THPT dạy định hướng nào của môn Tin học, và nhóm môn nào có Tin học.
  2. Tra đề án tuyển sinh gần nhất của vài trường mục tiêu, ghi lại ngành nào có tổ hợp chứa Tin học và tổ hợp đó gồm môn gì.
  3. Thử viết vài chương trình rất ngắn qua một khoá học miễn phí hoặc sách nhập môn, xem mình có thấy hứng không.
  4. Kiểm chắc ba môn lựa chọn còn lại vẫn ghép được tổ hợp truyền thống cho ngành chính.
  5. Ghi chú lại để cuối lớp 11 đọc đề án mới nhất, vì danh sách tổ hợp có thể thay đổi.

Nếu cả năm việc cho câu trả lời thuận, Tin học là lựa chọn đáng giá. Nếu có một hai việc trả lời ngược, bạn vẫn có thể chọn, nhưng nên chọn với lý do rõ ràng thay vì chọn theo phong trào.

Câu hỏi thường gặp

Ngành công nghệ thông tin có bắt buộc tổ hợp có môn Tin học không?

Không có quy định chung như vậy. Mỗi trường tự công bố tổ hợp cho từng ngành trong đề án, và nhiều trường vẫn xét ngành công nghệ thông tin bằng các tổ hợp có Toán, Vật lí cùng Hoá học hoặc Tiếng Anh. Tổ hợp có Tin học thường là một trong nhiều lựa chọn.

Thi tốt nghiệp môn Tin học có khó hơn các môn khác không?

Khó hay dễ tuỳ người. Đề có phần chung và phần riêng theo định hướng, trong đó có câu đòi đọc hiểu chương trình, thuật toán. Người quen lập trình thấy thuận, người học thuộc lý thuyết thấy khó. Xem đề minh hoạ năm hiện hành để tự đánh giá.

Không chọn Tin học ở lớp 10 thì có tự thi được không?

Môn thi tốt nghiệp phải là môn bạn đã học ở lớp 12 theo quy chế hiện hành. Nếu không chọn Tin học, bạn không thi được môn này trong kỳ thi tốt nghiệp. Tuy vậy, bạn vẫn có thể tự học lập trình bên ngoài để chuẩn bị cho ngành công nghệ.

Có nên học thêm lập trình bên ngoài nếu đã chọn Tin học?

Không bắt buộc. Chương trình ở trường đủ để học và thi. Học thêm chỉ nên khi bạn thật sự thích và muốn làm sản phẩm riêng. Một dự án nhỏ tự làm có thể là chất liệu tốt cho bài luận ở những trường có xét hồ sơ.

Học sinh nữ có nên chọn Tin học không?

Giới tính không phải tiêu chí chọn môn. Tiêu chí là sở thích, sức học và hướng ngành. Nhiều ngành liên quan tới máy tính cần người giỏi giao tiếp, thiết kế, phân tích, nên học sinh nào thấy hứng với máy tính đều nên thử, không cần đắn đo vì định kiến.

Tin học định hướng Khoa học máy tính và Tin học ứng dụng khác gì khi xét tuyển?

Khi xét tuyển, trường dùng điểm môn Tin học, thường không phân biệt định hướng trong tổ hợp. Khác biệt nằm ở nội dung học và phần riêng của đề thi. Định hướng Khoa học máy tính gần hơn với ngành lập trình, Tin học ứng dụng gần hơn với dùng phần mềm trong công việc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138